اسپیسایکس در درخواستی رسمی به کمیسیون فدرال ارتباطات آمریکا (FCC) پیشنهاد ایجاد شبکهای متشکل از حداکثر یک میلیون ماهواره دیتاسنتر خورشیدی در مدار پایین زمین را مطرح کرده است؛ شبکهای که بهگفته شرکت میتواند جایگزینی ارزانتر و سازگارتر با محیطزیست برای دیتاسنترهای زمینی باشد که امروز ستون فقرات صنعت هوش مصنوعی و پردازش ابری را تشکیل میدهند.
دیتاسنترهای خورشیدی در مدار؛ ایدهای برای عصر انفجار هوش مصنوعی
در این طرح، هر ماهواره در نقش یک دیتاسنتر مستقل عمل میکند و با استفاده از پنلهای خورشیدی، انرژی خود را تأمین کرده و از طریق لینکهای لیزری با سایر ماهوارهها و ایستگاههای زمینی ارتباط برقرار میکند. در مستندات ارسالشده به رگولاتور، از این پروژه به عنوان گامی بلندپروازانه برای بهرهگیری حداکثری از انرژی خورشید یاد شده است.
این شبکه اگر حتی با بخشی از ابعاد پیشنهادی هم اجرا شود، تعداد اشیای ساخت بشر در مدار زمین را بهطور محسوسی افزایش خواهد داد. در حال حاضر، برآوردها نشان میدهد چند ده هزار ماهواره فعال و غیرفعال در مدار حضور دارند و بخش زیادی از آنها به منظومه اینترنت ماهوارهای همین شرکت تعلق دارد. منتقدان سالهاست نسبت به افزایش زباله فضایی و ریسک برخوردهای زنجیرهای هشدار میدهند و چنین صورتفلکی عظیمی میتواند این نگرانیها را تشدید کند.
پاسخ به بحران مصرف انرژی و آب دیتاسنترها
استدلال اسپیسایکس این است که انتقال بخشی از ظرفیت پردازشی به مدار، میتواند فشار بر شبکه برق و منابع آبی روی زمین را کاهش دهد. دیتاسنترهای بزرگ مخصوصاً برای آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی، برق و سرمایش بسیار زیادی مصرف میکنند و در برخی مناطق باعث افزایش قبوض برق و نگرانی درباره مصرف آب و آلودگی آبهای زیرزمینی شدهاند. در مقابل، سامانههای مداری میتوانند گرما را مستقیماً به خلأ فضا تابش کنند و عمدتاً متکی بر انرژی خورشیدی لحظهای باشند.
با اوجگیری تقاضا برای پردازش هوش مصنوعی در جهان، بحث درباره مدلهای جدید تأمین زیرساخت، از جمله دیتاسنترهای زیرآبی، ماژولار و حالا مداری جدیتر شده است. برای مخاطبان ایرانی، پیگیری این روندها از آن جهت اهمیت دارد که نوع سرمایهگذاری غولهای فناوری روی زیرساخت پردازش، مسیر توسعه سرویسهای ابری و هوش مصنوعی را در سطح بینالمللی تعیین میکند و بر هزینه و دسترسی جهانی این خدمات اثر میگذارد. در همین فضا، استفاده از سرویسهای ابری و ابزارهای هوش مصنوعی برای کاربران داخل کشور نیز رو به افزایش است و کاربرانی که به دنبال دسترسی آسانتر به این ابزارها هستند معمولاً سراغ گزینههایی مانند خرید اکانت های هوشمصنوعی میروند.
البته ناظران معتقدند رگولاتور آمریکایی بعید است با ابعاد اولیه پیشنهادی موافقت کند و همانطور که در پروژههای قبلی اینترنت ماهوارهای دیده شد، این اعداد میتواند نقطه شروعی برای چانهزنی و کاهش مقیاس نهایی باشد. با این حال، صرف مطرحشدن جدی ایده دیتاسنترهای مداری نشان میدهد رقابت در حوزه زیرساختهای هوش مصنوعی وارد مرحلهای تازه شده است و مرز میان صنعت فضا و صنعت پردازش ابری بیش از پیش در حال کمرنگ شدن است.
منبع خبر: The Verge
